ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਹਫ਼ਤਾ-2026 ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਆਯੋਜਨ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਹਫ਼ਤਾ-2026 ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਆਯੋਜਨ
ਪਟਿਆਲਾ, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਰਮਾ
ਫਾਰਮੇਸੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕੌਂਸਲ, ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਹੇਠ ਵਿਸ਼ਵ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਹਫ਼ਤਾ-2026 ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਆਯੋਜਨ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ “ਸਵਸਥ ਭਾਰਤ: ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬੀਅਲ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ (AMR) ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ” ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਨ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਭਗ 110 ਫਾਰਮੇਸੀ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਰਮੇਸੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 1,500 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬੀਅਲ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰੈਲੀ ਕੱਢੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ AMR ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ, ਮਾਹਿਰ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾ, ਫਾਰਮਾ ਕੁਇਜ਼, ਸਾਇੰਸ ਕਾਰਟੂਨ (Scitoon), ਪੋਸਟਰ, ਲੀਫਲੇਟ ਅਤੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ।
ਉਦਘਾਟਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਮੋਂਟੂ ਕੁਮਾਰ ਐਮ. ਪਟੇਲ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਫਾਰਮੇਸੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਮੋਂਟੂ ਕੁਮਾਰ ਐਮ. ਪਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੰਜਾਬ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ (ਸਿਚੂਏਸ਼ਨ) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਫਾਰਮੇਸੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਫਾਰਮੇਸੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ (ਸਟ੍ਰੈਂਥਨਿੰਗ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲੀ ਕੰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ (ਵਿਲੇਜ) ਅਤੇ ਸਲੱਮ (ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀ) ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ (ਅਡਾਪਟ) ਲੈ ਕੇ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕੀ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਏਗੀ। ਡਰੱਗ ਵਿਭਾਗ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀ ਮੇਕਰ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕੀਮਤ (ਵੈਲਯੂ) ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣੇਗੀ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Academic Institutions) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਮੂਹ ਫਾਰਮੇਸੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਡਾ. ਪਟੇਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਧੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ (ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ) ਕਰਨਗੇ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ, ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਾਂ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਗੈਪਸ (ਕਮੀਆਂ) ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਜ਼ਨ ਮਿਲੇਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਨਵੀਂ ਰਿਸਰਚ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲੱਭਣੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ.) ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਦੁਨੀਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ 17 ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਗੋਲਸ (SDGs) ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ। ਇਹਨਾਂ ਟੀਚਿਆਂ (ਗੋਲਸ) ਵਿੱਚੋਂ, ਤੀਜਾ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਗੋਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੈਲਥ (ਸਿਹਤ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਚਰਚਾ ਅਕਸਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ: ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ। ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਦਵਾਈ ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ (ਡੋਜ਼) ਵਿੱਚ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਸਾਡੇ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲੇਅਰ ਵੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ…” (ਨੋਟ: ਹਿੰਦੀ ਪਾਠ ਇੱਥੇ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਹੈ)