ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਵੱਲੋਂ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ “ਪੰਜਾਬ ਪਲਾਸਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਪਟਿਆਲਾ, 1 ਸਤੰਬਰ: ਸਵੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਚਰੇ ਸਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਅੱਜ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਡਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਮੀਨੈਂਸ, ਫੀਲਖਾਨਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ “ਪੰਜਾਬ ਪਲਾਸਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰੀਨਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਠ ਮੁਹਿੰਮ ਬਣ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਡਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਰਥਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਕੂਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਐਮਐਲਪੀ (ਮਲਟੀ-ਲੇਅਰਡ ਪਲਾਸਟਿਕ) ਵੇਸਟ ਇਕੱਠ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਜੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਚਰੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਐਮਐਲਪੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਚਕੀਲੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਕੇਜਿੰਗ—ਜਿਵੇਂ ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਸਨੈਕ ਪੈਕਟ, ਬਿਸਕੁਟ ਅਤੇ ਕਨਫੈਕਸ਼ਨਰੀ ਰੈਪਰ, ਨੂਡਲ ਪੈਕਟ, ਸੈਸ਼ੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵੈਲਿਊ ਅਕਸਰ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਾਂਗ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਆਮ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਲੈਂਡਫਿਲਾਂ ’ਤੇ ਕਚਰੇ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਮੁਹਿੰਮ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਚਰੇ ਦੀ ਵੱਖਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਐਮਐਲਪੀ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ, ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਇਕੱਠ ਬਾਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੈਂਡਫਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਢੁਕਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ/ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੰਜਾਬ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਮੇਰਾ ਪਟਿਆਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਐਸਐਸ, ਈਕੋ-ਕਲੱਬ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਿਪਟੀ ਡੀਈਓ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਐਨਐਸਐਸ/ਈਕੋ-ਕਲੱਬ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਗਰੁੱਪ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਕੂਲ ਕੈਂਪਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਬੰਧੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲ-ਪੱਧਰੀ ਇਕੱਠ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਉਦੇਸ਼ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਲਗਭਗ 50 ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਦੀ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਬੈਂਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਰਵਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਕੂਲ-ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਦਮਨਜੋਤ ਕੌਰ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਤਾਵਰਣਵਿਦ ਅਤੇ ਕੰਟੈਂਟ ਕ੍ਰੀਏਟਰ, ਨੇ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਥਿਰਤਾ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਚਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਪਲਾਸਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।